El Rehabilitasyonu

Sinir tamirlerinden sonra: Sinir tamiri rehabilitasyonunda amaç, hareket kısıtlılığını, kuvvet ve duyu kaybını gidererek elin normal fonksiyonuna kavuşmasını sağlamaktır. Rehabilitasyon yaralanan sinire ve seviyesine göre belirlenir. Olguya bağlı olarak atelleme, masaj, egzersiz, duyu eğitimi yapılır. Ulnar ve median sinir tamiri rehabilitasyonunda duyu eğitiminin özel bir yeri vardır ve radiyal sinire göre daha uzundur. Sinir tamirlerinde yaklaşık ikinci haftada egzersizlere başlanır. 

Sinir felcinde tendon transferinden sonra: Zayıf veya felçli bir kasın işlevlerini yerine getirmek üzere daha güçlü bir kasın yapışma yerinin değiştirilmesine tendon transferi denir. 

Median sinir felcinde başparmak oppozisyonunun sağlanması için yapılan tendon transferleri elde en sık yapılan transfer işlemleridir. Rehabilitasyona ameliyattan önce başlanarak başparmağın adduksiyon ve supinasyona kaçmasını önlemek için pasif germe ve atel (C-bar) kullanılır. Hem aktif hem pasif hareketler yaptırılır. Ameliyatta transfer edilen kas bir kemiğe tutturulmuşsa harekete daha erken, tendona tutturulmuşsa daha geç başlanır. 

Radiyal sinir felcinde transfer öncesi bilek düşüklüğünün yol açabileceği kontraktür gelişmesi ve tendon boylarının kısalmasını önlemek için el bilek kısmı rijid, parmak kısmı dinamik olan ateller kullanılır. Transfer edilecek kaslar dirençli egzersiz ve elektrik stimulasyonuyla kuvvetlendirilir. Ameliyattan sonra dirsek, ön kol ve el atele alınarak 4 hafta süreyle tespit edilir. Dördüncü haftadan sonra koruyucu atele geçilir ve egzersizlere başlanır. Egzersizler giderek artırılarak elin normal fonksiyonları tekrar kazanılmaya çalışılır. 

Ulnar sinir felcinde hasta kuvvetli kavrama yapamaz ve pençe el gelişir. Transferden sonra atele genellikle 3 hafta devam edilir. Sonraki 3 hafta içinde bilek ve parmaklar yavaş yavaş hareketlendirilir. Bu dönemde gece ateline devam edilir. 3 ay boyunca ağır iş yapılması istenmez. 

Tendon tamirinden sonra: Tendon tamirinden sonraki rehabilitasyon döneminde amaç, yapışıklık ve sertleşmelerle mücadele ederek tendonun esnek ve sağlam kalmasını sağlamaktır. 

Fleksör tendon tamirlerinde erken mobilizasyon tercih edilir. Özellikle başlangıçta hareket yapılırken tendon rüptürüne yol açmamak için dikkat edilmelidir. El 4 hafta dinamik bir atelde kalır. Parmak eklemlerine aktif ve tam ekstansiyon yaptırılırken pasif fleksiyona izin verilir. Altıncı haftada izole yüzeyel fleksör tendon kaydırma egzersizlerine başlanır. 10-12. haftadan sonra el normal şekilde kullanılmaya başlanır. 

Ekstansör tendon tamirlerinde fonksiyonel iyileşme fleksör tendonlara göre daha iyidir. Başlangıçta atele alınır ve küçük açılarda aktif fleksiyon egzersizlerine başlanır ve giderek açı artırılır. Atel 35. günde çıkarılır, aktif ve pasif fleksiyon ve ekstansiyon egzersizi yaptırılır. Yedinci haftada dirençli aktif fleksiyon ve ekstansiyona başlanır. 

Kırıktan sonra: El bileği ve parmak kırıkları değişik şekillerde olmakla birlikte rehabilitasyon prensipleri benzer özelliklere sahiptir. Kırık ameliyatlarından ve alçıdan sonra hareketlerde ağrı, ödem, hareket kısıtlılığı ve kas gücü kaybı, elin fonksiyonel yeteneğinde azalma meydana gelebilir. Ağrıyı azaltmak için fizik tedavi ajanlarından yararlanılır. Ödemi azaltmak için pozisyon verilir ve masaj yapılır. Aktif hareketlere en kısa zamanda başlanılmalı ve hasta cesaretlendirilmelidir. Eklem kontraktürünü açmak için germe egzersizleri yapılır.